Najlepsze opracowania każdej lektury!
Faust - streszczenie
CZĘŚĆ I
PROLOG NA SCENIE
Rozmowa pomiędzy Dyrektorem, Poetą i Wesołkiem. Dyrektor ma nadzieję, że nowe przedstawienie przyciągnie do teatru tłumy ciekawskich widzów. Wie, że lud będzie wybredny, zastanawia się nad tym, w jaki sposób urozmaicić widowisko. Poeta ubolewa nad upadkiem prawdziwej sztuki. Z kolei Wesołek stwierdza, że widzów przyciąga tylko to, co ich bawi i śmieszy. Dyrektor liczy na zyski, wyśmiewa wrażliwość poety, uzmysławiając mu, że ten pisze wielkie sztuki dla prostego motłochu.
PROLOG W NIEBIE
Trzej archaniołowie – Michał, Gabriel i Rafael – zgodnie wychwalają piękno i harmonię świata stworzonego przez Boga. Pojawia się Mefisto. Diabeł zauważa, że „małych bogów świata” (ludzi) trapią wciąż te same biedy i pragnienia. Stwórca przedstawia demonowi postać szlachetnego i dociekliwego doktora Fausta, wyznaje, że pragnie go oświecić. Mefisto proponuje zakład, chce by Bóg oddał Fausta pod jego „opiekę” i sprawdził naocznie jego moralność. Diabeł ma poprowadzić doktora nowymi ścieżkami życia i przetestować jego mądrość. Bóg z chęcią przystaje na zakład.
TRAGEDII CZĘŚĆ PIERWSZA
NOC
Doktor Faust siedzi w swej celi, przegląda notatki i rozpacza nad ciągłym niedosytem wiedzy. Mędrzec poświęcił życie na zbadanie jego tajemnic poprzez wszelkie dostępne dziedziny wiedzy (filozofia, prawo, medycyna, teologia). Mimo tego czuje, że wciąż nie poznał sensu ludzkiego życia, jego esencji. To zaprowadziło go do praktykowania magii. Mistrz przegląda magiczne księgi (m. in. dzieła Nostradamusa), tajemne znaki i symbole przywracają mu radość i chęć dalszego zgłębiania zakazanej dziedziny. Po wpływem uniesienia Faust wymawia zaklęcie i przywołuje Ducha Ziemi. Mistrz jest przerażony wizją ognistej zjawy, ale butnie przyrównuje swą moc do mocy ducha. Ten znika, wyśmiewając pychę i bezradność Fausta. Obrzęd przerywa przybycie Wagnera (ucznia Fausta). Młodzieniec chce iść w ślady mistrza, pokłada wiarę w nauce i wiedzy płynącej ze starych ksiąg. Po jego odejściu Faust pogrąża się w rozpaczy, sięga po flaszę z trucizną, ale od wypicia płynu powstrzymuje go usłyszana właśnie pieśń chóralna. Bohater uzmysławia sobie, że to śpiewy wiernych oznajmiające zmartwychwstanie Chrystusa. Faust wie, że nie posiada daru wiary, ale śpiew uspokaja go i odpędza pragnienie samobójstwa.
PRZED BRAMĄ
Mieszkańcy miasta rozpoczynają świętowanie, mężczyźni umawiają się na wspólną pijatykę, kobiety spacerują i pozwalają się adorować młodzieńcom. Wśród rozweselonych mieszczan pojawiają się Faust i Wagner. Mistrz z dezaprobatą obserwuje wystrojone mieszczanki i wesołe zabawy prostego tłumu. Wagner też czuje się nieswojo wobec powszechnego świętowania. Jeden z tańczących chłopów rozpoznaje Fausta i podaje mu dzban napitku, wspominając szlachetność jego ojca – lekarza. Po odejściu od tańczących doktor tłumaczy uczniowi, że tak naprawdę jego ojciec nie zasługuje na szacunek. Był lekarzem, ale jego eksperymentalne mikstury zrobiły więcej złego niż dobrego. W trakcie rozmowy do bohaterów zbliża się czarny pudel. Jego wygląd przeraża Fausta, ale ostatecznie mistrz zabiera zwierzę do domu.
PRACOWNIA
Faust, pełen dobrych chęci, zabiera się za tłumaczenie Biblii na język ojczysty. Pies warczy starając się odwrócić jego uwagę. Mistrz chce go wyrzucić, ale zwierzę momentalnie przeistacza się w tajemniczą postać. Faust ratuje się rzucając na demona magiczne zaklęcie i wyciągając krucyfiks. Pojawia się Mefisto, przedstawiając się jako „ten, który przeczy”. Faust jest zaintrygowany, ale prosi gościa o opuszczenie komnaty. Ten stwierdza, że spętał go znak pentagramu nakreślony na progu celi. Mistrz chce wykorzystać dziwnego więźnia i uzyskać odpowiedzi na trapiące go pytania, jednak diabłu udaje się uśpić uczonego i uciec z celi (szczur nadgryza znak, umożliwiając biesowi ucieczkę).
PRACOWNIA
Do celi mistrza puka tajemniczy nieznajomy. Jest nim Mefisto, ubrany w bogaty, galowy strój. Diabeł przybywa, by spełnić prośbę Fausta i podpisać z nim pakt. Mistrz narzeka na swój los, monotonię i brak chęci do życia. Uważa, że ludzka egzystencja to iluzja i pogoń za mrzonkami, chciałby doświadczyć prawdziwego życia. Mefistofeles proponuje mu pełne zanurzenie się w uciechach życia, ofiarowuje swe usługi do czasu aż mistrz umrze. Po śmierci to Faust stanie się sługą demona. Alchemik zgadza się na układ. Według zakładu diabeł wygra, gdy mistrz zachwyci się życiem tak, że wykrzyczy, by dana chwila trwała wiecznie. Cyrograf zostaje podpisany kroplą krwi Fausta. Do drzwi celi puka młody uczeń. Przyjmuje go Mefisto w przebraniu Fausta. Chłopiec chce rozpocząć naukę pod okiem mistrza. Diabeł pochwala jego chęć wiedzy, ale podpowiada mu, by połączył naukę z licznymi rozrywkami. Po odejściu żaka Mefisto okrywa płaszczem Fausta i razem odlatują z celi.
PIWNICA AUERBACHA W LIPSKU
W karczmie trwa pijatyka gromady kompanów. Mężczyźni śmieją się, piją i śpiewają wesołe piosenki. Pojawia się Mefisto z Faustem. Przybycie bogato ubranych przybyszów budzi podejrzenie ucztujących, pijacy zastanawiają się jak wykorzystać bogaczy. Mefisto proponuje gromadzie poczęstunek. Każdy z mężczyzn żąda innego rodzaju alkoholu. Bies wierci korkociągiem dziury w stole, wino leje się strumieniami. Zadziwieni goście piją, ale wylany trunek raptem zamienia się w ogień. Grupa z krzykiem atakuje Mefistofelesa, ten rzuca na nich czar i wprowadza w stan hipnozy, a sam ucieka wraz z Faustem.
KUCHNIA CZAROWNICY
Podróżni wpadają do chaty wiedźmy. Przy wielkim, parującym kotle stoi samica koczkodana, obok bawią się jej małe. Mefisto tłumaczy swemu kompanowi, że wiedźma pomoże mu odzyskać młodzieńczy wygląd. Faust brzydzi się wystrojem chaty, jest zniecierpliwiony i zniesmaczony. Wtem dostrzega w rogu pokoju tajemnicze lustro, a w nim przepiękną kobiecą postać, w której się zakochuje. Mefisto obiecuje nastręczyć dziewczynę swemu nowemu panu. Pojawia się wiedźma, na prośbę diabła stawia Fausta w magicznym kręgu i wypowiada zaklęcie, a mistrz wypija czarodziejski napój, odzyskując młodość.
ULICA
Zgodnie z przepowiednią diabła, po wypiciu płynu Faust młodnieje i czuje w sobie pragnienie miłości. Po powrocie do miasta momentalnie zakochuje się w pięknej mieszczance Małgorzacie. Chce zdobyć dziewczynę, prosząc o pomoc Mefista. Diabeł zauważa, że Małgorzata jest młoda (ma czternaście lat) i cnotliwa, ale obiecuje pomoc. Proponuje wizytę u sąsiadki dziewczyny i zjednanie młodej panienki poprzez cenne dary.
WIECZÓR
Małgorzata zastanawia się, kim był piękny, nieznajomy mężczyzna, którego spotkała na ulicy. Tymczasem Mefisto wprowadza Fausta do sypialni dziewczyny, po to by ukryć w nim szkatułkę z klejnotami. Mężczyzna wyobraża sobie Małgorzatę usypiającą na łożu. Zachwyca się niewinnością dziewczyny, marzy o tym, by ją zdobyć. Mefisto ukrywa skarb w skrzyni i w pośpiechu opuszcza pomieszczenie. Wchodzi Małgorzatka, otwiera skrzynię i ze zdumieniem wyjmuje z niej drogocenne klejnoty. Zachwycona stroi się przed lustrem i narzeka na to, że nikt nie może jej podziwiać.
PRZECHADZKA
Wzburzony Mefistofeles informuje Fausta, że Małgorzatka odda Zobacz całość »
dostęp do całego tekstu oraz wszystkich opracowań lektur dostępnych na stronie opracowane.pl