Najlepsze opracowania każdej lektury!
Romantyzm
1. Ramy czasowe:
Przyjmuje się, że romantyzm trwał w Europie od przełomu wieku XVIII i XIX do Wiosny Ludów, czyli roku 1848. Wydarzeniami kończącymi epokę romantyzmu były bunty wielu warstw ludności przeciwko panującym systemom ustrojowym, walka o polepszenie bytu oraz zrywy niepodległościowe. Dla romantyzmu polskiego jako datę początkową wyznacza się przeważnie rok wydania pierwszego tomu poezji Adama Mickiewicza – 1822. Koniec romantyzmu w Polsce zbiega się z upadkiem powstania styczniowego w roku 1864.
2. Nazwa epoki:
Nazwa epoki wzięła się od opowieści sięgających swoim rodowodem średniowiecza i określanych nazwą „romans” czy „romant”. Często były to historie miłosne zawierające także elementy fantastyczne, cudowne, nasycone silną emocjonalnością. Te opowieści funkcjonowały w tak zwanej lingua romana (język rzymski) przeciwstawionej lingua latina (język łąciński). Lingua romana służyła ludom barbarzyńskim, które wykształciły swoje języki z przemieszania elementów łaciny, języków galickich i germańskich.
3. Filozofia i światopogląd:
W romantyzmie dochodzi do istotnego przewartościowania: oświeceniowe idea racjonalności ustępuje miejsca uczuciu, przeżywaniu, nastawieniu na świat duchowy. Ceni się bogactwo wewnętrzne nie zaś przymioty intelektualne. Jest to epoka zrywów wolnościowych i buntu przeciwko zasadom poprzedniej epoki. Z jednej strony najistotniejsza jest jednostka i jej świat duchowy, z drugiej natomiast ceni się poświęcenie dla dobra wspólnoty, co tak wyraźne było w romantyzmie polskim. Dowartościowuje się wyobraźnię i jej kreacyjne zdolności. Romantycy na nowo doceniają przyrodę, która, jak się wydawało, została ujarzmiona przez myślicieli oświeceniowych. Dostrzegają jej piękno, ale także i grozę. Ożywa zainteresowanie legendami, przez co docenia się kulturę ludową, w której twórcy romantyzmu odnajdują wiele ponadczasowych prawd. Następuje też wzrost zainteresowania kulturami wschodu, co określa się mianem orientalizmu.
Zwrot ku sprawom duchowym (niekoniecznie objawiający się powrotem do ortodoksyjnego chrześcijaństwa) owocuje docenieniem doświadczeń mistycznych. Prawdziwe nie jest już to, co zbadane i zmierzone, ale to, co zostało przeżyte.
Po tym jak oświecenie zdyskredytowało dorobek średniowiecza, uważanego za epokę ciemnoty i zacofania, romantyzm na nowo odnajduje w nim wartość i bardzo często odwołuje się do powstałej wówczas tradycji.
Ruchy wolnościowe w Europie przyczyniły się do pojawienia się specyficznych dla romantyzmu idei. Wytworzyło się bowiem przekonanie o etycznym zobowiązaniu, jakie jednostka ma wobec zbiorowości, szczególnie jeśli owa zbiorowości znajduje się w trudnym położeniu, polegającym na nakazie poświęcenia się dla wspólnoty. Takie postawy, wysławiane przez romantyków, określa się kilkoma nazwami: mesjanizm, prometeizm, winkelriedyzm. Pierwsze określenie związane jest oczywiście z ofiarą Chrystusa, który dobrowolnie przyjął na siebie cierpienie, by zbawić ludzkość. Drugie natomiast pochodzi od mitologicznego herosa, Prometeusza. Naraził się on bogom olimpijskim wykradający im ogień po to, by ofiarować go człowiekowi. Za to został skazany na wieczne przykucie do skał Kaukazu, gdzie orzeł zadawał mu cierpienie przez rozszarpywanie wątroby, która za każdym razem odrastała. Od tego cierpienia uwolnił tytana Herakles. Słowo „winkelriedyzm” pochodzi od czternastowiecznego, szwajcarskiego bohatera, Arnolda Winkelrieda, który to świadomie poświęcił własne życie, by jego wojsko mogło pokonać nieprzyjaciela (Austriaków).
4. Literatura:
Pierwsze zwiastuny romantyzmu dostrz Zobacz całość »
dostęp do całego tekstu oraz wszystkich opracowań lektur dostępnych na stronie opracowane.pl