Najlepsze opracowania każdej lektury!
Renesans
1. Ramy czasowe:
Początków renesansu badacze tego okresu upatrują już w wieku XIV. Jest to także okres schyłku średniowiecza, jednak można już dostrzec pierwsze zwiastuny nowej epoki. Trudno w jej wypadku wskazywać chociażby umowną datę początkową, ponieważ brakuje jakiegoś przełomowego wydarzenia, jak na przykład upadek cesarstwa zachodniorzymskiego dla średniowiecza, które mogłoby stanowić potencjalną cezurę. Koniec epoki można określi bardziej dokładnie. Najczęściej podaje się trzy daty: 1517 – wystąpienie Marcina Lutra i początek reformacji, 1545 – początek soboru Trydenckiego lub 1648 – koniec wojny trzydziestoletniej. Tak duża rozbieżność spowodowana jest specyfiką kultur poszczególnych państw, co właściwie nie pozwala wyznaczyć dokładnych ram czasowych nie tylko w przypadku renesansu, ale właściwie każdej innej epoki.
2. Nazwa:
W języku polskim funkcjonują dwie równouprawnione nazwy omawianego okresu: odrodzenie i renesans. Obie znaczą dokładnie to samo, ponieważ termin odrodzenie jest tłumaczeniem francuskiego słowa renaissance. Tą nazwą epokę określił Jacob Burckhardt, dziewiętnastowieczny szwajcarski historyk sztuki. Jego myśl wpłynęła na wielkie dowartościowanie renesansu i jednoczesną deprecjację średniowiecza. Burckhardt przeciwstawiał renesans średniowieczu. Średniowiecze miało być okresem zaprzepaszczenia dziedzictwa antycznego i upadku kultury. Odrodzenie, jak sama nazwa wskazuje, ożywiło, zdaniem historyka, zapomnianą tradycję i wyzwoliło ducha ludzkiego z okowów, jakie narzuciła poprzednia epoka. Dzisiaj tezy Burckhardta dotyczące średniowiecza są powszechnie odrzucane.
3. Filozofia i światopogląd epoki:
W światopoglądzie nastąpiło pewne przewartościowanie. Teocentryzm został zastąpiony przez humanizm, co oznaczało, że większą wagę zaczęto przykładać do spraw doczesnych, a Kościół stracił część swego wpływu w wielu sferach ludzkiej działalności. Ożywienie filozofii epikurejskiej było na to dobitnym przykładem. Uznano, że należy cieszyć się pięknem świata i korzystać z życia ziemskiego. Nie oznaczało to jednak całkowitego rozluźnienia obyczajów. Przewrót polegał raczej na odnalezieniu harmonii. Życie ludzkie przestało być postrzegane jako konieczny, ale uciążliwy etap w drodze do prawdziwego szczęścia, jakim jest Bóg.
Zaczęto dostrzegać piękno świata i możliwości twórcze człowieka. Filozofia wyzwoliła się po części spod dyktatu teologii, co pozwoliło na rozwój nauk przyrodniczych (Giordano Bruno) i powolne kształtowanie się paradygmatu naukowego, które swe pełne rozwinięcie uzyska w wiekach następnych. W związku z tym uległo zmianie samo pojęcie Boga. Surowego sędziego zastąpił deus artifex, czyli Bóg-artysta, który daje człowiekowi dowody swojej miłość poprzez piękno stworzenia. Tym sposobem świat doczesny został dowartościowany.
Oprócz epikureizmu spotykaną postawą był stoicyzm (za stoika uznawał się na przykład Jan Kochanowski).
4. Literatura:
Za ważnych przedstawicieli literatury renesansowej uważa się takich twórców jak Francesco Petrarca, Giovanni Boccacio oraz François Rabelais. Ich twórczość zapowiada zwrot w kulturze (Petrarca, Bocaccio) lub jest jego pełnym wyrazem (Rabelais), ponieważ kultura w czasach renesansu głównie skupia się na człowieku i jego ziemskich problemach.
Petrarca znany jest najbardziej z cyklu sonetów zadedykowanych ukochanej – Laurze. Tworzył w języku włoskim i łacińskim, pasjonował się literaturą antyczną, zabierał głos w dyskusjach intelektualnych swojej epoki. M Zobacz całość »
dostęp do całego tekstu oraz wszystkich opracowań lektur dostępnych na stronie opracowane.pl